Mishandelde gevangene klaagt Washington aan om huisvestingsbeleid transgenders in vrouwengevangenis

Faith Booher-Smith, 28 jaar, zat haar straf uit in de Washington Corrections Center for Women in Gig Harbor toen ze naar eigen zeggen van achteren werd overvallen door een medegedetineerde. Nu klaagt zij de staat Washington aan: niet alleen over de aanval zelf, maar over het beleid dat volgens haar de deur ervoor openzette. De zaak, gesteund door de Foundation Against Intolerance & Racism (FAIR), raakt aan een vraag die ook in Nederland speelt — wie bepaalt op basis waarvan waar een gedetineerde wordt geplaatst, en wie draagt de gevolgen als die inschatting misgaat.

De aanval in Gig Harbor

Volgens de aanklacht werd Booher-Smith op 7 augustus 2025 in een gemeenschappelijke ruimte van de gevangenis benaderd door een gedetineerde die zich als vrouw identificeert en kort daarvoor was overgeplaatst vanuit het Monroe Correctional Complex — een faciliteit voor mannen. Die medegedetineerde is veroordeeld voor seksueel misbruik van kinderen en was volgens de rechtbankstukken eerder betrokken bij het toebrengen van ernstig letsel aan een vrouwelijk slachtoffer. Booher-Smith stelt dat ze in het gezicht werd geslagen, aan haar haar werd getrokken, tegen de grond werd gegooid en daarna herhaaldelijk werd geschopt. Ze hield er gezichtskneuzingen, een snee in haar mond, gezwollen kaak en oog, en aanhoudende angstklachten aan over.

Het beleid onder vuur

De aanklacht draait niet alleen om de dader, maar om DOC Policy 490.700 — de regeling van het Washington Department of Corrections die transgender, interseksuele en non-binaire gedetineerden het recht geeft om "gender-bevestigende huisvesting" aan te vragen, ongeacht de aard van hun strafblad. FAIR en Booher-Smith stellen dat deze regeling vrouwelijke gedetineerden blootstelt aan een risico dat de staat had kunnen voorzien, zonder dat er een aparte veiligheidstoets bestaat voor gevallen met een geweld- of zedenverleden. Het Washington Department of Corrections liet weten geen commentaar te geven op lopende rechtszaken.

Niet de eerste aanklacht tegen dit beleid

Booher-Smith staat niet alleen: begin 2026 werd al bekend dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een burgerrechtenonderzoek was gestart naar dezelfde faciliteit, na eerdere signalen dat het huisvestingsbeleid vrouwelijke gedetineerden aan geweld blootstelde. Waar dat onderzoek zich richtte op het beleid in algemene zin, is deze aanklacht de eerste waarin een met naam genoemd slachtoffer de staat rechtstreeks aansprakelijk stelt voor een concreet incident. Vergelijkbare discussies spelen elders in de VS, van de aparte mannenvleugel binnen de federale vrouwengevangenis FMC Carswell tot het beleid in Minnesota, waar critici stellen dat de afweging tussen zelfidentificatie en fysieke veiligheid keer op keer in het nadeel van vrouwelijke gedetineerden uitvalt.

Voor voorstanders van sekse-gebaseerde huisvesting is de zaak een bevestiging dat een beleid zonder aparte risicobeoordeling voor gedetineerden met een geweld- of zedenverleden vroeg of laat tot een incident leidt. Voor het ministerie van Justitie in Washington ligt de opgave nu bij de rechter: verdedigen dat Policy 490.700 voldoende waarborgen bevat, of erkennen dat een individuele toets tekortschoot.