Gedeelde cel in Maine: gevangene klaagt staat aan na maandenlange intimidatie door mannelijke celgenoot

Katie Mountain zit haar straf uit in het Maine Correctional Center for Women in Windham. Volgens de aanklacht die zij tegen twee gevangenisfunctionarissen en haar voormalige celgenoot indiende, werd ze maandenlang seksueel geïntimideerd door een transgender vrouw die een celstraf van veertig jaar uitzit voor de moord op haar eigen ouders — en kreeg ze, toen ze zich verzette, niet bescherming maar disciplinaire straf.

Wie is Andrea Balcer

Andrea Balcer werd veroordeeld voor de moord op haar ouders en het gezinshuisdier in 2016 en zit een straf van veertig jaar uit. Als transgender vrouw werd zij, op basis van het Maine-beleid dat plaatsing baseert op genderidentiteit in plaats van geboortegeslacht, gehuisvest in de vrouwengevangenis in Windham — waar ze op een gegeven moment een cel deelde met Mountain.

Wat de aanklacht beschrijft

Mountain stelt dat Balcer haar onderwierp aan expliciete seksuele verhalen, haar op een moment in een badkamer insloot om haar gedwongen te kussen, en herhaaldelijk dreigde met verkrachting en zwangerschap. Volgens de aanklacht dreigde Balcer op enig moment zelfs met verstikking: "maak je geen zorgen, als je niet wakker wordt, komt het doordat ik je met een kussen heb gesmoord." Mountain staat niet alleen: bijna een dozijn andere vrouwen in dezelfde instelling meldden eveneens te zijn betast, lastiggevallen of aangevallen door Balcer.

Represailles na een klacht

Toen Mountain weigerde de cel langer met Balcer te delen, volgde volgens haar aanklacht geen bescherming maar bestraffing: overplaatsing naar afzondering, het onthouden van medicatie, schone kleding en hygiëneartikelen. Ze stelt bovendien dat haar in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating hierdoor in gevaar kwam — een direct gevolg, in haar lezing, van het feit dat ze zich had durven verzetten tegen de vrouw met wie de gevangenis haar had samengeplaatst.

Een instelling die niet reageert, een beleid onder vuur

Het Maine Department of Corrections had ten tijde van de eerste berichtgeving nog niet gereageerd op vragen over de zaak. De rechtszaak van Mountain staat niet op zichzelf: het Amerikaanse ministerie van Justitie onderzoekt inmiddels apart het Maine-beleid dat transgender vrouwen op basis van zelfidentificatie in vrouwengevangenissen plaatst, met de vraag of dat beleid grondwettelijke bescherming van de vrouwelijke gevangenenpopulatie schendt. Voor Mountain, en de andere vrouwen die over Balcer klaagden, is dat een late erkenning van een risico dat zij al lang aan den lijve ondervonden.

Weer een naam op een groeiende lijst

De zaak-Mountain volgt een patroon dat inmiddels in meerdere Amerikaanse staten opduikt: vrouwen die stellen te zijn aangevallen of geïntimideerd door een biologisch mannelijke medegevangene die op basis van zelfverklaarde genderidentiteit in de vrouwenafdeling is geplaatst, en die vervolgens moeite hebben om gehoor te vinden bij het gevangenispersoneel. Elke afzonderlijke zaak wordt weggezet als incident; opgeteld vormen ze een dossier dat vraagt om een fundamentele herziening van hoe plaatsingsbeleid de veiligheid van vrouwen in detentie weegt tegenover zelfidentificatie.